İMO Adana'dan Kritik Deprem Uyarısı: 'İhmaller Yeni Felaketleri Kaçınılmaz Kılıyor'

İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Adana Şubesi, 6 Şubat depremlerinin üçüncü yıl dönümünde yaptığı açıklamada, ihmallerin ve yanlış politikaların yeni afetlere ze...

İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Adana Şubesi, 6 Şubat depremlerinin üçüncü yıl dönümünde yaptığı açıklamada, ihmallerin ve yanlış politikaların yeni afetlere zemin hazırladığına dikkat çekerek, ülkedeki yapı stokunun büyük bölümünün hâlâ risk altında olduğunu ve kentsel dönüşümün bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini vurguladı.

İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Adana Şube Başkanı Hasan Çak, 6 Şubat depremlerinin üçüncü yıl dönümünde yaptığı değerlendirmede, yaşanan büyük felaketin ihmallerin, yanlış tercihler ve göz ardı edilen bilimsel gerçeklerin ağır sonuçları olduğunu belirtti. Çak, on binlerce can kaybı ve yüz binlerce yapının yıkıldığı ya da ağır hasar gördüğü bu depremlerin yıl dönümünün yalnızca bir anma günü olarak değil, geçmişteki hatalardan ders çıkarılması gereken bir uyarı olarak görülmesi gerektiğini vurguladı.

Başkan Çak, Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğunu ve depremlerin beklenmedik doğa olayları yerine, etkileri büyük ölçüde öngörülebilir ve azaltılabilir olgular olduğunu dile getirdi. Çak, felaketlerdeki yıkımın boyutunun depremin şiddetinden ziyade, yapı kalitesi, etkin denetim mekanizmaları ve sağlam risk azaltma politikalarıyla doğrudan ilişkili olduğunu ifade etti.

Yakın zamanda yaşanan Balıkesir Sındırgı ve Silivri depremleri gibi orta büyüklükteki sarsıntılarda dahi ciddi hasarların gözlemlendiğine dikkat çeken Çak, bu bölgelerdeki altyapı ve toplanma alanı yetersizliklerinin, olası büyük depremlerde riskleri daha da artırdığı uyarısında bulundu.

Türkiye’deki mevcut yapı stokunun büyük bir kısmının yüksek deprem riski taşıdığını belirten Çak, özellikle 2000 yılı öncesinde inşa edilen yapıların hasar görebilirliğinin oldukça yüksek olduğunu vurguladı. Son 25 yılda çıkarılan imar affı yasalarının, riskli yapıların yasal statü kazanmasına neden olduğunu hatırlatan Çak, TBMM Kahramanmaraş Depremleri Araştırma Komisyonu ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı raporlarına referansla, milyonlarca konutun acil kentsel dönüşüme tabi tutulması gerektiğini ifade etti.

İMO Adana Şube Başkanı Çak, mevcut kentsel dönüşüm uygulamalarının deprem riskini azaltma hedeflerinden ziyade, yüksek arsa değerli bölgelerde parsel bazlı yenilemelere odaklandığını eleştirdi. Çak, gerçek bir dönüşümün sadece binaları kapsamadığını, aynı zamanda zemin etütleri, ulaşım altyapısı ve afet toplanma alanları gibi kent bileşenlerinin bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Afetlerin "kader" olmadığını, bilim ve mühendislik temelli politikalarla yönetilebilir olduğunu dile getiren Çak, deprem sonrası iyileşme sürecinin yalnızca fiziki yapıların yeniden inşasıyla sınırlı kaldığını, kentlerin sosyal, ekonomik ve kültürel dokusunun ise göz ardı edildiğini belirtti. Çak, bu sürecin uzun soluklu ve çok boyutlu bir perspektifle ele alınması gerektiğini vurguladı.

Açıklamasının sonunda somut önerilerde bulunan Çak, ülke çapında güncel ve şeffaf bir yapı envanterinin acilen oluşturulması gerektiğini söyledi. Kentsel dönüşümün risk temelli bir yaklaşımla uygulanması, yapı üretim süreçlerinde mühendislik hizmetlerinin eksiksiz sağlanması ve sıkı denetim mekanizmalarının işletilmesi çağrısında bulundu. Çak, 6 Şubat'ta kaybedilen canlara karşı en büyük sorumluluğun, benzer acıların bir daha yaşanmaması adına bugünden somut adımlar atmak olduğunu ifade ederek sözlerini tamamladı.