Uganda Devlet Başkanı Museveni, Zafer Konuşmasında Muhalifleri 'Terörist' Olarak Niteledi

Uganda Devlet Başkanı Yoweri Museveni, 81 yaşında yedinci kez göreve gelmesinin ardından yaptığı zafer konuşmasında, seçim sonuçlarını şiddetle manipüle etmeye çalışan muhalifleri "terörist" olarak tanımladı.

Resmi sonuçlara göre oyların yüzde 72'sini alarak açık farkla galip gelen Museveni'nin bu zaferi, Afrika'dan gelen gözlemciler ve insan hakları kuruluşları tarafından muhalefete uygulanan ağır baskı ve internet erişimindeki kesintiler nedeniyle sert eleştirilere maruz kaldı.

Oyların yüzde 25'ini elde eden ve gerçek adı Robert Kyagulanyi olan muhalif lider Bobi Wine'ın nerede olduğu hala netlik kazanmadı. Wine, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, evine düzenlenen bir polis baskınından kaçtığını ve gizlendiğini belirtmişti. Ancak polis, baskın iddialarını reddederek Wine'ın evinde bulunduğunu ileri sürdü ve gazetecilerin ikametgaha yaklaşmasını engelledi. Bobi Wine, "başkanlık seçimlerinin apaçık bir hırsızlık" olduğunu kınadığı Cumartesi gününden bu yana sosyal medyada herhangi bir paylaşım yapmadı.

Museveni, Pazar günkü zafer konuşmasında, Wine'ın partisi Ulusal Birlik Platformu (NUP)'nun kaybettikleri bölgelerdeki oy kullanma merkezlerine saldırmayı planladığını iddia etti. 1986 yılında bir isyancı ordusunun lideri olarak iktidara gelen ve o tarihten bu yana Doğu Afrika ülkesini yöneten Museveni, muhalifleri "yanlış ve aynı zamanda terörist" olarak nitelendirdi. Konuşmasında ayrıca, muhalefetin "bazı yabancılar ve bazı eşcinsel gruplarla çalıştığı"nı öne sürdü. Museveni, "Tüm hainler – bu benden size bedava bir tavsiye – her şeyi durdurun, çünkü ne yaptığınızı biliyoruz ve bunu yapamayacaksınız" sözleriyle sert bir uyarıda bulundu.

Cumartesi gecesi internet bağlantısının kısmen geri gelmesine rağmen, hükümet sosyal medya platformlarına yönelik yasağın bir sonraki duyuruya kadar devam edeceğini duyurdu. Hükümet, oy kullanma işleminden iki gün önce internet erişimini kesmiş, bu kararın "yanlış bilgilendirmeyi" ve "şiddete teşviki" önlemek amacıyla alındığını belirtmişti.

Uganda genelinde, seçim sonuçlarının açıklanmasından bu yana büyük ölçüde barışçıl bir ortam hakim oldu. Ancak Cumartesi geç saatlerde küçük çaplı protestolar kaydedildi ve Agence France-Presse (AFP) muhabirleri başkent Kampala'nın bazı kesimlerinde göz yaşartıcı gaz kullanıldığını aktardı. Pazar günü ise güvenlik güçlerinin varlığı önemli ölçüde azaltıldı; şehirde insanlar sokaklarda günlük yaşamlarına dönerken, dükkanlar da faaliyetlerine devam etti.

Analistler, Museveni'nin devlet ve güvenlik mekanizmaları üzerindeki tam hakimiyeti nedeniyle bu seçimin bir formaliteden ibaret olduğunu değerlendiriyor. Buna karşın, pek çok Ugandalı, ülkeye göreceli bir barış ve refah getirmesi sebebiyle kendisini takdir ediyor. Museveni, Ekim ayında komşu Tanzanya'yı sarsan şiddetli olayların kendi ülkesinde yaşanmaması için tüm önlemleri aldığını gösterdi.

Seçim günü kaydedilen en ciddi şiddet olayları, Uganda'nın orta kesimlerindeki Butambala bölgesinden bildirildi. Burada bir muhalefet milletvekili, güvenlik güçlerinin evinde en az 10 kişiyi öldürdüğünü iddia etti. Museveni ise polis kaynaklarını destekleyerek, bu ölümlerin bölgedeki bir oy sayım merkezine ve karakola yönelik planlı bir saldırıdan kaynaklandığını belirtti. Ayrıca, NUP'un benzer saldırıları "ülke genelinde" planladığını öne sürdü. Human Rights Watch örgütü, seçim öncesinde hükümeti muhalefete yönelik "acımasız bir baskı" uygulamakla suçladı.

Museveni'ye karşı daha önce dört kez aday olan bir diğer önemli muhalif lider, Kizza Besigye de gündemdeki yerini koruyor. Besigye, 2024 yılında Kenya'da kaçırıldıktan sonra Uganda'da devam eden bir vatana ihanet davası kapsamında askeri mahkemeye çıkarılmıştı. Afrika Birliği'nden bir heyet de dahil olmak üzere Afrikalı seçim gözlemcileri, Cumartesi günü yaptıkları açıklamada, "gözdağı, tutuklama ve kaçırma raporlarının" halk arasında "korku yaydığını ve seçim sürecine olan güveni zedelediğini" dile getirdi.